VAN (A.A) - Levent Harman - Vanda geçen yıl yaşanan depremlerin
ardından yapılan çalışmalar, Türk milletinin birlik ve beraberliğini, ülkenin
büyüklüğünü bir kez daha gözler önüne serdi.
23 Ekim 2011de meydana gelen 7,2 büyüklüğündeki deprem, başta Erciş ilçesi
olmak üzere Van merkez ile bağlı köylerde hem can kaybı ve yaralanmalara hem de
çok sayıda kişinin evsiz kalmasına neden oldu.
Depremi yaşadıktan sonra şokunu henüz üzerinden atamayan Van İl Afet ve Acil
Durum Müdürlüğü ekipleri ve vatandaşlar tarafından yıkılan binalarda başlatılan
arama kurtarma çalışmaları, kısa sürede çevre illerden gelen ekipler ile başta
İran ve Azerbaycan olmak üzere birçok ülkeden gelenlerin desteğiyle devam etti.
Yıkılan binaların enkazında günlerce çalışma yürüten ekipler, 600ü aşkın
kişinin yaşamını yitirdiği depremde, binlerce kişiyi enkaz altından sağ çıkardı.
Yaralıları kurtardıkça büyük sevinç yaşayan, hayatını kaybedenlerin
cenazelerine ulaşıldığında, meraklı gözlerle enkazın başında bekleyen ailelerin
acısına ortak olan kurtarma ekipleri, soğuk havaya ve yaşadıkları acıya aldırış
etmeden büyük bir özveri ile çalışmalarını sürdürdü.
Arama kurtarma çalışmalarının devam ettiği sıralarda Başbakan Yardımcısı
Beşir Atalay ve Vali Münir Karaloğlu başkanlığında oluşturulan kriz merkezinde de
adeta harabeye dönmüş şehirde yapılması gerekenlerle ilgili önemli kararlar
alındı.
Acılarını bir kenara bırakıp kentin yeniden ayağa kaldırılması için çalışma
yapan Atalay ve Karaloğlu başkanlığındaki ekip, kış mevsiminin yüzünü göstermeye
başladığı kentte, evleri yıkılan ya da devam eden sarsıntılar nedeniyle evlerine
giremeyen depremzedelerin yaralarını sarmaya başladı.
İlk etapta Türk Kızılayının stoklarındaki çadırların dağıtımını yapmak ve
insanların yaşadıkları sıkıntıyı çözmek için harekete geçen görevliler, gece
gündüz demeden depremzedelerin yardımına koştu.
Eğitim kurumlarının tatil edildiği kentte, soğuk hava ve kalacak yer
sıkıntısı nedeniyle bazı depremzedeler, başka illerde kalan yakınlarının yanına
giderken, bazıları da diğer illerdeki kamu kurumlarına ait sosyal tesislere ve
otellere yerleştirildi.
Depremin üzerinden henüz bir hafta geçmeden yaşanan zorunlu göçle adeta
hayalet şehre dönen Van, kente yardıma koşan gönüllüler ve yaşadıkları yeri terk
edemeyen depremzedelerle Kurban Bayramına buruk girdi.
Başta Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ve
kabinedeki tüm bakanlar olmak üzere Türkiyenin Van ve Vanlılar için bir olduğu
Kurban Bayramında, devlet kaynakları ve hayırseverler tarafından gönderilen
yardımlar kenti ayağa kaldırma çabasını gözler önüne serdi.
-İkinci depremle umutlar da yıkıldı-
Bayramı fırsat bilen hayırseverlerin Van ve Vanlılar için seferber olduğu
dönemde, Kurban Bayramının 4. günü olan 9 Kasım akşamı yaşanan 5,6
büyüklüğündeki ikinci deprem, yeşeren umutları çökertti.
Tüm kesimlerin artık toparlanıyoruz dediği anda ayağa kalkmaya çalışan
kenti bir kez daha vuran deprem, Van kent merkezinde 30un üzerinde binanın
yakılmasına ve aralarında yurt dışından gelen yardım gönüllüleri ile
gazetecilerin de bulunduğu 40tan fazla kişinin yaşamını yitirmesine neden oldu.
Evlerine girmeye ve çocuklarını 14 Kasımda okula göndermeye hazırlanan
aileleri bir kez daha savuran ikinci deprem, ilk depremden 18 gün sonra insanlara
daha büyük bir korku ve panik yaşattı.
Şehirde ikinci büyük göçün yaşanmasına neden olan sarsıntı, ilk depremin
ardından başlatılan çalışmaların hız kazanmasında ve daha kapsamlı
gerçekleşmesinde etkili oldu.
Devletin tüm birimleri Van için bir kez daha seferber olurken, yapılması
gerekenler konusunda daha ciddi adımlar atılarak Vanın yeniden inşasına
başlandı.
-Depremden 40 gün sonra konutların temeli atıldı-
Depremden yaklaşık 40 gün sonra çetin kış koşullarına aldırış etmeden
Başbakanlık AFAD öncülüğünde TOKİye yaptırılacak deprem konutlarının temeli
atıldı.
Van ve Ercişteki güvenli bölgeler kısa sürede kontrol edilerek kalıcı
konutların ilk harcı temellere bırakıldı.
Verdiği göçe rağmen halen 100 binden fazla depremzedenin yaşadığı kentte,
Türk Kızılayı tarafından kurulan çadır kentlerde günde 3 öğün yemek, battaniye ve
ısıtıcı desteği sağlandı.
Ardından AFAD tarafından konteyner kentler oluşturularak Türkiye, Van için
el birliği yapıp yardımlarını depremzedeler için gönderdi.
Her gün binlerce yardım tırının giriş yaptığı, onlarca uçağın malzeme
taşıdığı kentte, geçmiş yıllara göre tarihinin en soğuk kışı yaşandı.
Buna rağmen hız kesmeyen çalışmalarla ocak ayından itibaren hazırlanan
konteyner kentler, depremzedelerin hizmetine sunularak insanların yeme, içme,
barınma ve hayatlarını idame ettirmeleri için imkanlar sağlandı.
Tüm bu yapılanların yanı sıra yaşadıkları travmayı atlatmaları için de
depremzedeler için çeşitli sosyal etkinlikler ve tedavi yöntemleri uygulandı.
Başka acılar yaşamamak için her gün dua eden depremzedeler, zor geçen bir
kışın ardından gelen bahar ile adeta hayata yeniden merhaba dedi.
-Şantiyelerde gece de çalışıldı-
Kentteki olumsuz tablonun bir bir silinmeye başladığı ilkbahar mevsiminde,
kalıcı konutların yapımı da hız kazanarak, 10 binden fazla personelin gece-gündüz
görev yaptığı deprem konutlarında hummalı bir çalışma başlatıldı.
Van merkez Bostaniçi beldesi ile Kalecik köyü, Edremit ve Erciş ilçelerinde
yapımına başlanan 17 binden fazla kalıcı konut her gün biraz daha yükselirken,
depremin vurduğu köylerde ise hem TOKİ, hem de Evini Yapana Yardım modeliyle
köy konutları inşa edildi.
İlk etapta yapımı tamamlanan 2 bin 500 konutun kurası, depremin üzerinden
bir yıl geçmeden eylül ayında çekilerek, kısa sürede anahtarları teslim edildi ve
depremzedeler konutlarına yerleşmeye başladı.
Takip eden günlerde de tamamlanan konutlar hak sahiplerine teslim edildi ve
15 binden fazla konut, depremde hayalleri yıkılan insanlara tahsis edildi.
Depremle yıkılan; hoşgörü, azim ve beraberlikle adeta yeniden küllerinden
doğan şehir, depremin 1. yıl dönümünde yeni görüntüsü ile Türkiyenin birliğini
simgeliyor. Depremin 1. yıl dönümü olan 23 Ekimde Başbakan Recep Tayyip
Erdoğanın da katılacağı programda, gerek Türkiyenin gerekse Vanın bir yılda
aldığı yol gözler önüne serilecek ve depremde yaşamını yitirenler için anma
törenleri yapılacak.
Yayıncı: A. Fatih Tekcan