Akla gelebilecek her şey, "Açıklanması devlete zarar verir" diye "sır" sayılabilecek. Nelerin
devlet sırrı olacağına, Adalet,
Milli Savunma, İçişleri ve
Dışişleri bakanlıkları müsteşarlarından oluşacak "Devlet
Sırrı Kurulu" karar verecek.
Son günlerd
e devletin kozmik bilgileri dahil ortaya saçılan gizli
belge ve belgeler savaşına son verecek yasal
düzenleme geliyor. Devlet sırları ve gizliliğiyle ilgili mevzuattaki yasal boşluk Devlet Sırrı Kanun tasarısıyla giderilecek.
TBMM Adalet Alt Komisyonu gündeminde bulunan tasarıyla,
İspanya’da olduğu gibi devlet sırrı ve
gizli belgeler özel bir
kanunla korunacak. İşte tasarının devlet sırrı ve
gizli belgelere ilişkin yeni tanım ve saklanma sürelerine ilişkin getirdiği yenilikler:
DEVLET SIRRI NEDİR?
Devlet sırrı, açıklanması veya öğrenilmesi, devletin dış ilişkilerine, milli
savunmasına ve milli güvenliğine zarar verebilecek; anayasal düzeni ve dış ilişkilerinde
tehlike yaratabilecek ve bu nedenlerle niteliği itibarıyla gizli kalması gereken bilgi ve belgeler şeklinde tanımlanıyor.
GİZLİ BELGE NEDİR?
Devlet sırrı niteliği taşımayıp da, açıklanması veya öğrenilmesi halinde ülkenin
ekonomik çıkarlarına, istihbarata, askeri hizmetlere, idari
soruşturmaya ve adli soruşturma ve kovuşturmaya zarar verebilecek nitelikteki veya yetkili makamlar tarafından
gizlilik derecesi verilmiş bilgi ve belgeler, gizli bilgi ve belge olarak kabul edilecek.
SIR KAPSAMINA GİRENLER
Devlet sırrı ve gizlilik kapsamına alınacak bilgi ve belgeler, devletin sahip olduğu her türlü veri ile yazılı, basılı veya çoğaltılmış
dosya, evrak, kitap,
dergi,
broşür, etüt,
mektup, program, talimat,
kroki, plan, film, fotoğraf, teyp ve videokaseti,
harita, bilgisayar hard
diski, disket ve kompakt disk gibi taşıyıcılar ve donanımlardan oluşacak.
DESLET SIRRI KURULU
Bilgi ve belgelere devlet sırrı niteliğini verme yetkisi,
Başbakanlık Müsteşarı’nın başkanlığında; Adalet, Milli Savunma, İçişleri ve Dışişleri
Bakanlıkları müsteşarlarından oluşan Devlet Sırrı Kurulu’na ait olacak. Kurulun sekretarya hizmetleri
Başbakanlıkça yerine getirilecek.
GİZLİLİK TEKLİFİNİN YAPILMASI
Başbakan,
Genelkurmay Başkanı, Bakanlar ve Milli
Güvenlik Kurulu, kendi görev alanlarına ilişkin bilgi ve belgelerin devlet sırrı olarak belirlenmesini Kurula doğrudan
teklif edebilecek. Diğer kamu kurum ve kuruluşları, kendi görev alanlarına giren bilgi ve belgelerin devlet sırrı olarak belirlenmesini bağlı, ilgili veya ilişkili bulundukları bakanlıklar aracılığıyla Kurula teklif edebilecekler. Cumhurbaşkanlığına ait bilgi ve belgelerin niteliğini ise Cumhurbaşkanı takdir edecek.
İTİRAZLAR ÜST KURUL'A
Kurulun bilgi ve belgelerin nitelenmesine ilişkin kararlarına karşı açılan davalarda nihai olarak görüş bildirmek üzere, Başbakanın başkanlığında; Adalet, Milli Savunma, İçişleri ve Dışişleri bakanlarından oluşan Devlet Sırrı Üst Kurulu karar verecek.
MAHKEMELERE VERİLECEK
Mahkemelerce talep edilen devlet sırrı niteliği taşıyan bilgi ve belgeler, Kurulca gerekçesi belirtilmek suretiyle verilmeyebilecek. Ancak, verilmeyen bilgi ve belgeler davada ilgili aleyhine sonuç doğurmayacak. Gizli bilgiler de yine ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca gerekçesi açıklanmak suretiyle mahkemelere gönderilmeyecek.
SÜRESİZ VE SÜRELİ OLACAK
Devlet sırrı niteliği süreli veya süresiz olarak verilebilecek. Süreli verilen devlet sırlarının süreleri her bilgi ve belgenin üzerinde belirtilecek ve bu süre yetmişbeş yılı geçemeyecek. Devlet sırrı niteliği veya süreleri Kurulca her zaman değiştirilebilecek veya kaldırılabilecek. Süresi belirtilmeyen devlet sırrı niteliği on yılda bir; on yıldan fazla süreli olanlar beş yıllık sürelerle gözden geçirilecek. Süresiz devlet sırrı niteliğine sahip bilgi ve belgeler, Kurulca aksi kararlaştırılmadıkça elli yıl sonra bu niteliklerini kaybedecekler.
SIZDIRAN MEMURA HAPİS
Devlet Sırrı Kanunu Tasarısı’na göre belirtilen koruma yükümlülüklerine aykırı hareket edenler, TCK’nın 258. maddesi uyarınca cezalandırılacak. Buna göre, gizli kalması gereken belgelerin sızdırılmasına neden olan kamu görevlisine, 1 yıldan 4 yıla kadar
hapis cezası verilecek.Yine, TCK’nın “devlet sırlarına karşı suçlar ve
casusluk" bölümünde yer alan cezalara göre, devletin güvenliğine ilişkin bilgileri temin edenlere 3 yıldan 8 yıla kadar, gizli kalması gereken bilgileri siyasal veya askeri casusluk maksadıyla açıklayan kimseye ise müebbet
hapis cezası verilecek.
YENİ TANIM YAPILACAK
Son günlerde ortaya saçılan belge ve bilgilerin ışığında tasarının yeniden tanımlanacağını belirten TBMM Adalet Komisyonu Başkanı
Ahmet İyimaya, şunları söyledi: "Hizmetin doğasına aykırı sır tarifleri aslında hukuksuzluğun mercekle ulaşılmaz kara noktalarıdır. Komisyonumuzda devlet sırları hizmetin ve demokrasinin gerekleri içinde yeniden değerlendirilmektedir.
Gerçek bir sırrın aleni olmasının doğurduğu sakıncalar neyse,
sanal sırların gizemlerini korumalarının doğurduğu sakıncalar aynıdır. Açık
toplum sır tariflerini istisna haline getirmiş ve saydamlığı kurumlaştırılmış bir toplumdur. Siyaset kurumu, bu ihtiyacı teşhis etmek ve modellendirmeyi bu anlayış içerisinde yapmak zorundadır. Komisyonumuzun çalışması da bu eksende sürmektedir."BUGÜN