Başka bir BM kuruluşunun, daha önce ablukanın gayrimeşruluğunu teyit ettiğini hatırlatan Sanberk,
Türkiye'nin bu yüzden
raporu
imzalamadığını söyledi. Raporda 9 kişinin öldürülmesinden
İsrail'in sorumlu tutulduğunu vurguladı.
İsrail donanmasının Mavi
Marmara gemisine düzenlediği operasyonu soruşturmak üzere oluşturulan
Birleşmiş Milletler (BM) Komisyonu'nun Türk üyesi
Özdem Sanberk, iki
ülke arasında ipleri kopma noktasına getiren
Palmer Raporu'nu Zaman'a değerlendirdi. Raporda,
Gazze ablukasını meşru gören bölümün hukukî olarak tartışmalı olduğunun altını çizen eski
büyükelçi Sanberk, buna, başka bir BM kuruluşu olan
Cenevre İnsan Hakları Konseyi Veri Toplama Misyonu'nun ablukanın gayrimeşru olduğunu teyit eden kararını gerekçe olarak gösterdi. Bu yüzden raporu imzalamayan Türkiye'nin elinin hâlâ güçlü olduğunu vurguladı. Raporda, gemideki 9 Türk'ün öldürülmesinden tamamen İsrail'in sorumlu tutulduğunu ifade eden Sanberk,
Tel Aviv yönetiminin bundan dolayı rapora
itiraz ettiğini ve hazırlanan metnin altına imza atmadığını söyledi. Sanberk, "Sorumlu taraf İsrail; binaenaleyh tazminat vermesi ve
özür dilemesi gerekiyor. Bunu yapmadı. Tarihî bir hata ifa etmiş oldu." dedi.
Zaman'a konuşan Sanberk, Türkiye'nin raporu imzalamama nedenini şöyle anlattı: "Biz imzalamadık çünkü ablukanın meşruiyetini kabul etmiyoruz. Ayrıca başka bir BM kuruluşu olan BM Cenevre İnsan Hakları Konseyi Veri Toplama Misyonu da ablukanın gayrimeşru olduğunu teyit ediyor." "Bu durumda Palmer Raporu'nun hukuki bölümü tartışmalı." diyen Sanberk, Türkiye'nin elinin zayıflamadığını ifade etti. Aynı raporun
Mavi Marmara'daki ölümlerin nasıl gerçekleştiğine ilişkin kısmına yönelik olarak Sanberk tek kelimeyle "tartışmasız" dedi: "Sorumlu taraf İsrail; binaenaleyh tazminat vermesi ve özür dilemesi gerekiyor. Bunu yapmadı. Tarihî bir hata yapmış oldu." Sanberk, "Zaten İsrail'in raporu kabul etmekle beraber rapordaki bazı hükümlere karşı itirazlarını belirterek imzalamama nedeni de bu." diyor. "Çünkü rapor baskındaki ölümlerin sorumluluğunu İsrail'e yüklüyor. Raporda Türk tarafına yüklenen hiçbir sorumluluk yok." Palmer Komisyonu'nu geçtiğimiz yıl
BM Genel Kurulu Genel Sekreteri ve BM
Güvenlik Konseyi üyelerinin kurduğunu da hatırlatan Sanberk şunları ekledi: "Komisyonun 'görev talimatı' ve 'çalışma yöntemi'ne göre eğer raporun yazımında dört üye arasında uzlaşma veya oybirliği sağlanmazsa Başkan Sir Geoffrey Palmer ve Başkan Yardımcısı Alvaro Uribe'ye raporu yazmaları için
yetki veriyor. İşte raporun Türkiye ve Israil tarafından farklı sebeplerle imzalanmamış olmasına rağmen yayınlanmış olmasının nedeni bu. Rapor bu haliyle fiiliyatta sadece Palmer ve Uribe'nin raporu oluyor."
Sanberk, raporda açık olarak vurgulandığı gibi İsrail'in ölümlere neden olduğuna ancak buna rağmen Türkiye'nin taleplerine karşılık vermediğine işaret etti: "İsrail sebebiyet verdiği ölümlerin gereği olan özür dileme ve tazminat verme işlemlerini yerine getirmediği için Türk-İsrail ilişkilerinin asgari düzeye indirilmesinin sonuçlarına katlanmak zorunda.
Özür dilemedikçe de ilişkiler eski haline dönmeyecek."